The post ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.

The post ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.

The post Παρενέργειες της Ακτινοθεραπείας και η αντιμετώπισή τους appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.

Εκτός από το όφελος που μπορεί να απολάβουμε  από την Ακτινοθεραπεία, υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης επιπλοκών, όπως συμβαίνει με κάθε θεραπεία. Κατά την διάρκεια της παρατηρείται ερεθισμός των οργάνων και ιστών που βρίσκονται κοντά στον όγκο-στόχο. Το δέρμα, το λίπος, οι μύες, τα οστά και κατά περίπτωση ο εγκέφαλος, ο πνεύμονας, η καρδιά, το έντερο κλπ. θα υποστούν τη επίδραση των ακτινών.

Ο βαθμός αντίδρασης ποικίλει και δεν είναι προβλέψιμος πριν από την έναρξη της θεραπείας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, βαθμονομούνται σε πενταβάθμια κλίμακα με πρώτο βαθμό την ήπια και μόλις αντιληπτή από τον / την θεραπευόμενο /-η μέχρι τον πέμπτο βαθμό που, αν και σπάνιο, μπορεί να είναι απειλητικό για τη ζωή ή τη ποιότητα ζωής.
Σε περίπτωση που αισθανθούμε  κάποιο σύμπτωμα από τα παρακάτω ( ανορεξία, υπνηλία, καταβολή, δυσκολία στην κατάποση, διάρροια, ναυτία, άλγος διαταραχή στην αίσθηση ή κίνηση  κλπ.) θα πρέπει χωρίς καθυστέρηση να  το αναφέρουμε  για να το αξιολογήσει  ο ιατρός  και να προβούμε στην κατάλληλη αντιμετώπιση. Αυτό ισχύει τόσο κατά την διάρκεια της θεραπείας, όσο και μετά την ολοκλήρωσή της, ανεξάρτητα από το διάστημα που έχει παρέλθει και ανεξάρτητα από το αν νομίζουμε ότι έχει σχέση με τη νόσο ή την θεραπεία.

Οι παρενέργειες  της ακτινοθεραπείας, σαφώς εξαρτώνται από την δόση (ποσότητα) της θεραπείας  που χορηγείται. Χαμηλές δόσεις δεν προκαλούν επιπτώσεις, όμως είναι αναποτελεσματικές για την νόσο. Υψηλές δόσεις είναι αποτελεσματικές για τη νόσο, αλλά γίνονται επικίνδυνες. Δεν υπάρχει σαφές όριο δόσης, κάτω από την οποία υπάρχει απόλυτη ασφάλεια, ούτε δόση πάνω από την οποία είναι βέβαιο ότι θα παρουσιαστεί παρενέργεια. Αυτό που είναι αποδεκτό από την Παγκόσμια Επιστημονική Κοινότητα ως επαρκής και μη απαγορευτική θεραπευτική δόση η TD 5/5.

T.D: Tolerance dose = Δόση ανοχής
5/5: Πιθανότητα σημαντικής επιπλοκής  από την ακτινοθεραπεία σε 5% των θεραπευόμενων  στα επόμενα 5 έτη.

Δυστυχώς είναι το τίμημα, το οποίο καλούνται να «πληρώσουν» το 5% των υποβαλλόμενων  σε θεραπεία στην προσπάθειά τους να νικήσουν την νόσο.  Υπάρχουν περιπτώσεις όπου μπορεί να υποχρεωθούμε να λάβουμε υψηλότερες δόσεις από την δόση ανοχής  5/5  (TD 5/5). Βεβαίως πρόκειται για αξιολόγηση κινδύνου, που σημαη θεραπείαίνει ότι δεν υπάρχει «μαθηματικός τύπος», με τον οποίο μπορούμε να υπολογίσουμε ακριβώς τον κίνδυνο από την νόσο ή και  την θεραπεία. Ο υπολογισμός γίνεται με βάση την καταγεγραμμένη στη βιβλιογραφία εμπειρία και την κρίση του θεράποντος. Η κρίση είναι τελείως υποκειμενική και πρέπει πάντα να γίνεται από αγαθά κίνητρα, εμπεριέχει όμως τον κίνδυνο της ανθρώπινης ατέλειας και αδυναμίας.

ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΑΝΑ ΟΡΓΑΝΟ
1) ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ  ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ

Οι επιπτώσεις της ακτινοθεραπείας σε ασθενείς που πάσχουν από νεόπλασμα, που εντοπίζεται στην κεφαλή και τον τράχηλο, αφορούν στα όργανα που ακτινοβολούνται (παρωτίδες ,  γλώσσα κτλ.) και στην γενική κατάσταση υγείας. Είναι ενοχλήσεις κατά τη διάρκεια της θεραπείας (οξείες παρενέργειες), λίγο μετά ( υποξείες  παρενέργειες) ή και χρόνια μετά (χρόνιες παρενέργειες).  Η έντασή τους  μπορεί να είναι ήπια και καλά ανεκτή, έως σοβαρή και ενοχλητική. Σπάνια μπορεί να είναι πολύ σοβαρή και να απαιτηθεί ειδική ιατρική φροντίδα και νοσηλεία.

Τέλος βιβλιογραφικά αναφέρεται ότι υπάρχουν ασθενείς, που οι επιπτώσεις της ακτινοβολίας ήταν απειλητικές  για τη ζωή τους.
Στα γενικής φύσεως συμπτώματα καταγράφονται :

Αδυναμία, καταβολή
Απώλεια βάρους, δυσκολία στην σίτιση  στερεών-υγρών
Πτώση λευκών αιμοσφαιρίων, αιμοπεταλίων, αιματοκρίτη, βιοχημικές αποκλίσεις (ηλεκτρολύτες, ουρία, σάκχαρο κλπ. ).

Στις επιπτώσεις από ιστούς ή όργανα καταγράφονται :

Δέρμα και βλεννογόνοι: ερεθισμός , ερυθρότητα, δημιουργία εφελκίδων, απολέπιση, εξέλκωση
Αλωπεκία (τριχόπτωση) μπορεί να εμφανιστεί στο πίσω μέρος του τριχωτού.
Γεύση: αλλαγή στην αίσθηση των τροφών, των υγρών και  αγευσία. Σε σημαντικό βαθμό επανέρχεται  εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.
Παρωτίδες, σίαλος: μείωση της ποσότητας του σιάλου, ξηροστομία. Σε σημαντικό βαθμό επανέρχεται  εβδομάδες μετά την θεραπεία.  Σπάνια εμφανίζεται οξεία παρωτίδα, μη μικροβιακής αιτιολογίας με άλγος για λίγες ημέρες.
Οδόντες, ούλα: επιβάλλεται επίσκεψη στον οδοντογιατρό πριν από την έναρξη της θεραπείας, για έλεγχο και αντιμετώπιση ουλίτιδας, τερηδόνας  και περιοδοντίτιδας.
Άνω- κάτω γνάθος: υπάρχει πιθανότητα άσηπτης νέκρωσης κυρίως της κάτω γνάθου. Η σωστή υγιεινή  της στοματικής κοιλότητας, αποτρέπει την επιμόλυνση του οστού (οστεομυελίτις) ή  των μαλακών μορίων.
Μύες και άρθρωση κάτω γνάθου:  σπάνια παρατηρείται ατροφία των μασητήρων μυών και τριγμός κατά την μάσηση από την ίνωση των υμένων της άρθρωσης της κάτω γνάθου με το κρανίο.
Θυρεοειδής-  παραθυρεοειδείς: αν ακτινοβοληθούν οι τραχηλικοί  λεμφαδένες  μπορεί να επηρεαστεί   η λειτουργία του θυρεοειδούς ή των παραθυρεοειδών αδένων και να απαιτηθεί φαρμακευτική υποκατάσταση των ορμονών.  Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ανά τακτά  χρονικά διαστήματα για χρόνια μετά την θεραπεία.
Υπόφυση: σπανιότατα μπορεί  να εμφανιστεί  υπολειτουργία της υπόφυσης, ιδίως όταν γίνεται  ακτινοθεραπεία σε νεοπλάσματα που είναι στη βάση του κρανίου, όπως ο ρινοφάρυγγας. Ζητείται ορμονολογικός έλεγχος και χορηγείται θεραπεία  υποκατάστασης.
Λάρυγξ: ακτινοθεραπεία  στο λάρυγγα μπορεί να προκαλέσει αλλαγή στο «χρώμα» (χροιά) της φωνής και μείωση στην έντασή της. Σπανιότατα προκαλεί προβλήματα στην επικοινωνία, αλλά μπορεί να αλλάξει τη «μουσικότητα » της και αυτό μπορεί να είναι σοβαρό θέμα για  τραγουδιστές, ή άλλους επαγγελματίες.
Οφθαλμός: σε λίγες περιπτώσεις νεοπλασμάτων, που βρίσκονται σε στενή σχέση με τον οφθαλμό (άνω- κάτω βλέφαρο, δακρυϊκοί αδένες, ρινοφάρυγγας, ηθμοειδές πέταλο κλπ.) μπορεί να έχουμε επιτάχυνση της ωρίμανσης του καταρράκτη, επιπεφυκίτιδα, κερατοειδίτις, αμφιβληστροειδίτιδα ή νευρίτιδα του οπτικού νεύρου ή πανοφθαλμία . Αντιμετωπίζονται με φαρμακευτική αγωγή που θα χορηγήσει ο οφθαλμίατρος.

2) ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ

Ο εγκέφαλος, το συντονιστικό όργανο του υπόλοιπου σώματος, είναι αρκετά  ανθεκτικό στην  ακτινοθεραπεία. Παρενέργειες ωστόσο εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας (οξεία φάση), λίγο μετά (υποξεία φάση) ή χρόνια μετά (χρόνια φάση).
Κατά τη διάρκεια ή λίγο μετά τη θεραπεία, μπορεί να εμφανιστούν :

αδυναμία, ναυτία, κεφαλαλγία, εκνευρισμό,
αλωπεκία (τριχόπτωση) ερύθημα (κοκκίνισμα) του δέρματος.
Μείωση, παροδική, στην ικανότητα για οδήγηση ή χρήση συσκευών που μπορεί να τραυματίσουν (ηλ. πριόνι) ή και στην κάθοδο ή άνοδο κλίμακας. Μείωση παροδική στην εγρήγορση και αδυναμία ανταπόκρισης σε πολύωρη απασχόληση που απαιτεί αυξημένη προσοχή.
Χρόνιες ενοχλήσεις ακτινοθεραπείας στον εγκέφαλο.
Λευκοεγκεφαλοπάθεια: είναι μια κατάσταση που διαπιστώνουμε στις μαγνητικές  τομογραφίες.
Άνοια :  προοδευτική έκπτωση των ανώτερων εγκεφαλικών λειτουργιών, που εμφανίζεται με το γήρας. Η ακτινοθεραπεία σπάνια επιταχύνει τη διαδικασία
Διαταραχή της προσωπικότητας: μπορεί να οφείλεται στην νόσο, αλλά μπορεί να επιβαρυνθεί με την χορήγηση ακτινοθεραπείας.
Αταξία, δυσαρθρία, ακράτεια: σπάνια συμπτώματα ιδίως σε μεγάλες ηλικίες.
Σπασμοί: είναι συχνή αιτία διάγνωσης του προβλήματος που εμφανίζεται στον εγκέφαλο και μπορεί να παραμείνει και μετά την θεραπεία.
Αυξημένη ενδοκράνιος πίεση: βυθιότητα, αδιαφορία, υπνηλία, κατά την διάρκεια των θεραπειών,  τα οποία και αντιμετωπίζονται από τον νευροχειρουργό.
Ενδοκρινολογικές διαταραχές: αν είναι απαραίτητο να ακτινοβοληθεί η υπόφυση με υψηλές δόσεις,  υπάρχει σημαντική πιθανότητα να παρουσιαστεί μειωμένη έκκριση των ορμονών που ελέγχουν άλλους αδένες (θυρεοειδής,  επινεφρίδια, όρχεις ωοθήκες ) ή και να  επηρεαστεί η φυσιολογική ανάπτυξη των παιδιών (αυξητική ορμόνη).
Οπτικές οδοί:  κάθε προσπάθεια καταβάλλεται να αποφύγουμε την επιβάρυνση των οπτικών νεύρων και του οπτικού χιάσματος. Όπου αυτό είναι αδύνατο, υπάρχει πιθανότητα να επηρεαστεί η οπτική οξύτητα και να υπάρξει απώλεια μέρους του οπτικού πεδίου.

Η πλέον σοβαρή επίπτωση των ακτίνων στον εγκέφαλο, είναι η νέκρωση των γειτονικών με την βλάβη περιοχών. Απαιτούνται υψηλές δόσεις και η πιθανότητα είναι  1% – 5% . Η συμπτωματολογία εξαρτάται από την περιοχή που έγινε η θεραπεία και μπορεί να είναι  οτιδήποτε από όσα έχουν αναφερθεί ήδη.
Τέλος, αν και σπανιότατα, μπορεί να παρατηρηθεί η ανάπτυξη δεύτερου νεοπλάσματος μεταξύ των ασθενών που γιατρεύτηκαν από την ακτινοβολία, μετά από πολλά χρόνια.

3) ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ
Ο νωτιαίος μυελός είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο όργανο και λαμβάνεται κάθε πρόνοια, να μην υπερβούμε την δόση ανοχής του, διότι είτε παρατηρούνται νευρολογικές διαταραχές στην αίσθηση ή και στην κίνηση που είναι δύσκολο να υποχωρήσουν.

4) ΠΝΕΥΜΩΝ
Η  ακτινοθεραπεία στον πνεύμονα μπορεί να προκαλέσει ακτινική πνευμονίτιδα. Η  οξεία πνευμονίτιδα εμφανίζεται στα τμήματα του πνεύμονος που βρίσκονται κοντά στη νόσο. Η πιθανότητα εμφάνισης είναι  4 – 20 %  ανάλογα με την έκταση και την θέση της νόσου. Τα συμπτώματα  είναι βήχας, θωρακικό άλγος , δύσπνοια πυρετός και ακτινολογικά ευρήματα.

5) ΚΑΡΔΙΑ
Κάθε προσπάθεια καταβάλλεται για να μην ακτινοβοληθεί η καρδιά, διότι οι επιπτώσεις είναι σοβαρές και επικίνδυνες.
α) στεφανιαία νόσος
β)περικαρδίτις
γ) μυοκαρδιοπάθεια
δ) βλάβη των βαλβίδων
ε) αρρυθμίες

6) ΟΙΣΟΦΑΓΟΣ
Ερεθισμός του οισοφάγου κατά την διάρκεια της θεραπείας  (οισοφαγίτις ) γίνεται αντιληπτή  με δυσκολία στην κατάποση. Μήνες  μετά μπορεί  να αναπτυχθεί ίνωση και να υπάρξει στένωση. Σπάνια χρειάζεται η παρέμβαση γαστρεντερολόγου ή  χειρουργού  για να διανοίξει την στένωση. Αν  ο οισοφάγος ακτινοβολείται, διότι πάσχει ο ίδιος ή γειτονικό όργανο σε επαφή, τότε υπάρχει κίνδυνος  να εξελκωθεί ή και να διατηρηθεί και τούτο οφείλεται στην νέκρωση των παθολογικών ιστών από την θεραπεία.

7) ΗΠΑΡ
Η ηπατίτιδα από ακτινοθεραπεία εμφανίζεται  καθώς αυξάνουμε την δόση  και την έκταση έκθεσης του οργάνου. Μπορεί  να εμφανιστεί  άλγος ίκτερος  πρήξιμο του  ήπατος ή συλλογή  υγρού στην κοιλιά. Το ήπαρ επιβαρύνεται από την ακτινοθεραπεία γειτονικών οργάνων, όπως το πάγκρεας ή το στομάχι.

The post Ακτινοθεραπεια και παρενεργειες: Άστοχη θεραπεία ή αναπόφευκτες συνέπειες; appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.

Το κέντρο ακτινοθεραπευτικής ογκολογίας υποστηρίζεται από άρτια οργανωμένο τμήμα Ιατρικής Φυσικής στελεχωμένο από ακτινοφυσικούς με μεταπτυχιακά διπλώματα σπουδών (MSc, Ph.D) και συνεχείς μετεκπαιδεύσεις σε μεγάλα κέντρα του εξωτερικού.

Το κέντρο ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας διαθέτει επίσης:

• Ψυχολογική υποστήριξη από ειδικευμένη ψυχολόγο στην ογκολογία
• Άριστη ακτινοπροστασία εγκαταστάσεων και δοσιμετρία ακτινοβολιών από το τμήμα Ιατρικής Φυσικής σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες

The post Η ομάδα μας appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.

Ο καρκίνος του προστάτη είναι συχνός στους άνδρες άνω των 50 ετών. Ο έλεγχος  με το PSA και η δακτυλική εξέταση αποτελούν αξιόπιστο διαγνωστικό συνδυασμό. Η πρώιμη διάγνωση και οι  αποτελεσματικές θεραπείες μας επιτρέπουν να θεραπεύσουμε τους περισσότερους από τους ασθενείς.

Η ριζική προστατεκτομή είναι η πρώτη επιλογή, ιδίως  για νέους άνδρες με νόσο που περιορίζεται στον αδένα και μόνο, μετά από πλήρη διαγνωστικό έλεγχο. Σημαντικά στοιχεία είναι… επίσης οι τιμές του PSA και το Gleason score, δύο παράμετροι που μαζί με την έκταση της νόσου και την ηλικία θα καθορίσουν τη δυνατότητα χειρουργικής επέμβασης. Αν  για τους παραπάνω λόγους ή αν συντρέχουν άλλοι, όπως συνυπάρχοντα σοβαρά προβλήματα υγείας, άρνηση του πάσχοντος να χειρουργηθεί, τότε η Ακτινοθεραπεία αποτελεί άριστη εναλλακτική.

Η Ακτινοθεραπεία αποτελεί τη πρώτη επιλογή σε όλες τις περιπτώσεις που η χειρουργική δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Η επιμελής παρακολούθηση και θεραπευτική παρέμβαση μόνο όπου απαιτείται, αποτελεί πρακτική σε περιπτώσεις ασθενών μεγάλης ηλικίας με αργά εξελισσόμενη νόσο. Η ορμονοθεραπεία μπορεί να δοθεί συμπληρωματικά των δύο πρώτων ή μόνη της όπου κριθεί ότι είναι απρόσφορο να γίνει χειρουργική εξαίρεση ή ακτινοθεραπεία. Η χημειοθεραπεία τέλος χορηγείται στις περιπτώσεις που η νόσος έχει ξεφύγει από τον προστάτη ή δεν απέδωσαν οι προηγούμενες θεραπείες ή έχει αναπτυχθεί αντοχή στην ορμονοθεραπεία.

Οι πιθανές παρενέργειες και επιπλοκές είναι το δεύτερο στοιχείο που θα ληφθεί υπόψιν στη τελική απόφαση. Η χειρουργική πέραν των διεγχειρητικών κινδύνων, μπορεί να προκαλέσει ακράτεια των ούρων και στυτική δυσλειτουργία. Η ακτινοθεραπεία από την άλλη μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό στο έντερο και την ουροδόχο κύστη. Η ορμονοθεραπεία ευθύνεται για ερωτική ανικανότητα, οστεοπόρωση κ.α. Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας τέλος εξαρτώνται από την επιλογή των φαρμάκων από τον ειδικό ιατρό που τα χορηγεί και θα συζητηθούν με τον ίδιο πριν τη χορήγηση.

Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας του καρκίνου του προστάτη εξαρτάται περισσότερο από την ιδιαίτερη βιολογική συμπεριφορά του κάθε όγκου και την έκταση της νόσου και λιγότερο από την επιλογή της θεραπείας. Τα ποσοστά ίασης σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το 90%,  ενώ αν η διάγνωση καθυστερήσει μπορεί να είναι απογοητευτικά. Είναι τραγικό να χάνεται η ευκαιρία της ίασης από έλλειψη γνώσης ή αδιαφορία.

Ειδικά για την Ακτινοθεραπεία, τα τελευταία τεχνολογικά άλματα έχουν αλλάξει εντελώς τις δυνατότητες της. Οι χορηγούμενες δόσεις είναι πιο υψηλές, η στόχευση πιο ακριβής, ο σχεδιασμός πιο λεπτομερής και η ανίχνευση της νόσου πιο σαφής. Όλα αυτά συνεπάγονται μεγαλύτερα ποσοστά ίασης και ταυτόχρονα λιγότερη τοξικότητα. Τούτο δεν σημαίνει ότι λύθηκε το πρόβλημα του καρκίνου του προστάτη, αλλά ότι  η θεραπεία έγινε πιο αποτελεσματική.

Η σύγχρονη τεχνολογία βεβαίως απαιτεί ανάλογη εκπαίδευση των εργαζόμενων στην ακτινοθεραπεία ιατρών, φυσικών νοσοκομείων, τεχνολόγων, νοσηλευτών, τεχνικών συντήρησης των μηχανημάτων και αναβάθμισης των λογισμικών. Το ίδιο ισχύει και για τη βραχυθεραπεία όπου η επιτυχία της μεθόδου εξαρτάται και  από την σωστή τοποθέτηση των ραδιενεργών υλικών.

Τέλος, απαιτείται από τη πολιτεία η κάλυψη των πληθυσμιακών αναγκών σε ποιότητα και ποσότητα τεχνολογίας, έτσι ώστε να είναι προσβάσιμη από όλους τους πάσχοντες ισότιμα.

The post Καρκίνος προστάτη και θεραπεία appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.

Σκοπός της ακτινοθεραπείας είναι να σκοτώσει… μικροσκοπικές εστίες που έχουν παραμείνει στο µαστό που δεν αφαιρέθηκε και έτσι να μειώσει σημαντικά την πιθανότητα να επανεμφανισθεί η νόσος στην περιοχή. Η μείωση αυτή ανέρχεται στις 2-3 φορές, δηλαδή μειώνεται στο 1/3.

Η διάρκειά της είναι 30 εργάσιμες ημέρες, γίνεται από ∆ευτέρα έως Παρασκευή και κατόπιν, η ασθενής μπαίνει σε ένα πρόγραµµα παρακολούθησης, συνήθως από τον χειρουργό της, µε τον οποίο θα επιβεβαιωθεί ότι η νόσος δεν επανεμφανίζεται.

Η ακτινοθεραπεία, σαν ενέργεια, χτυπάει τα κύτταρα και επιφέρει κάποιες βιολογικές αλλαγές κυρίως στο DNA. Έτσι, τα κύτταρα (είτε καρκινικά είτε υγιή) εκτρέπονται από τη φυσιολογική τους μορφή και πεθαίνουν. Ο τρόπος όμως που χορηγείται η ακτινοθεραπεία σε ημερήσια κλάσματα, είναι φιλικός για τα φυσιολογικά κύτταρα, τα οποία από τη μία µέρα στην άλλη προλαβαίνουν να επιδιορθώσουν ένα μέρος από τη βλάβη που προκάλεσε η ακτινοβολία. Αντιθέτως, τα καρκινικά κύτταρα δεν έχουν αυτή την ικανότητα, άρα η δόση αθροίζεται.

Έτσι, µετά από 30 εφαρμογές, υπάρχει ένα θεραπευτικό όφελος. Αυτό σημαίνει ότι η ζημιά που προκλήθηκε στα καρκινικά κύτταρα είναι πιο μεγάλη από τη ζημιά που προκλήθηκε στα υγιή κύτταρα (η οποία είναι επανορθώσιμη και σε ελάχιστες περιπτώσεις αφήνει µόνιµη επίπτωση στο σώμα της γυναίκας). Είναι λοιπόν µία θεραπεία ανεκτή, µε ήπιες αντιδράσεις στη διάρκεια της χορήγησής της, οι οποίες περνούν 2-3 εβδομάδες µετά την ολοκλήρωση της.

Εάν µία γυναίκα δεν µπορεί να χειρουργηθεί, διότι η νόσος είναι εκτεταμένη ή γιατί υπάρχουν άλλοι ιατρικοί λόγοι, όπως σοβαρά προβλήματα υγείας, θα γίνει πρώτα η χημειοθεραπεία (εφόσον υπάρχει αυτή η δυνατότητα) και µετά θα ακολουθήσει η ακτινοθεραπεία. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ακτινοθεραπεία έχει σαν σκοπό να συρρικνώσει το μέγεθος του όγκου και σε ορισμένες περιπτώσεις, να πετύχει και την εξαφάνισή του.

Αυτό είναι θέμα ακτινοευαισθησίας, μιας παραμέτρου που δεν µπορούµε να μετρήσουμε εκ των προτέρων, αλλά κρίνουμε από το αποτέλεσμα που επιφέρει η ακτινοθεραπεία στον όγκο. Υπάρχουν λοιπόν περιπτώσεις, στο 15-20% των ασθενών, που δεν μπορούν να χειρουργηθούν και υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία στην διάρκεια της οποίας µπορεί να παρατηρηθεί η εξαφάνιση του όγκου.

Βέβαια, η εξαφάνιση του όγκου δεν είναι συνυφασμένη µε την ίαση, γιατί µπορεί ελάχιστα κύτταρα να επιβιώσουν, να µην είναι ορατά στις εξετάσεις, αλλά µετά από μερικά χρόνια να πολλαπλασιαστούν και να δώσουν μία υποτροπή.

Όμως, υπάρχει ένα ποσοστό, γύρω στο 15% των ασθενών που υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία χωρίς να έχουν χειρουργηθεί, στο οποίο η νόσος δεν ανιχνεύεται µετά την εφαρμογή της ακτινοθεραπείας.

Η Ακτινοθεραπεία γίνεται καθημερινά, ∆ευτέρα µε Παρασκευή. Είναι δηλαδή 5 θεραπείες την εβδομάδα. Αυτή η συχνότητα ισχύει για τις περισσότερες περιπτώσεις, αν και η θεραπεία εξατομικεύεται.

Η ασθενής κατά την διάρκειά της βρίσκεται σε άριστη κατάσταση. Μόνο στο τέλος, τις τελευταίες 2 εβδομάδες έχει έναν ερεθισμό στο δέρμα. Ο ερεθισμός αυτός, σε λίγες περιπτώσεις, είναι ενοχλητικός, µπορεί να ελαχιστοποιηθεί µε χορήγηση κατάλληλων αλοιφών, 2 εβδομάδες µετά την ολοκλήρωση της ακτινοθεραπείας.

Η ασθενής µπορεί να εργάζεται, αλλά δεν θα πρέπει να υπερβάλλει ή να κάνει επαναλαμβανόμενες κινήσεις, για να µην πρηστεί το χειρουργημένο χέρι και ερεθιστεί το δέρμα από την τριβή µε τα ρούχα. Όσον αφορά την διατροφή δεν υπάρχει ιδιαίτερος περιορισμός.

Η σύγχρονη τεχνολογία ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες επιπλοκών. Βεβαίως δεν τις μηδενίζει. Οι επιπτώσεις αφορούν στην καρδιά και στον πνεύμονα που είναι κάτω από το µαστό. Ωστόσο, η τεχνολογία µας επιτρέπει να επιλέγουμε µε ακρίβεια χιλιοστού το πού θα χτυπήσει η δέσμη, έτσι ώστε να περιλαμβάνουμε το µαστό και να προστατεύουμε τα όργανα που βρίσκονται από κάτω. Η πιθανότητα για κάποια βλάβη, πάντως, είναι μικρότερη από 2-3%.

Με το πέρας της θεραπείας η ασθενής μπορεί να τεκνοποιήσει, αλλά καλό θα είναι να περάσει ένα διάστημα από τις θεραπείες για να επιβεβαιώσουμε ότι δεν υπάρχει υποτροπή και να εξαφανιστούν οι επιπτώσεις των φαρμάκων από τις ωοθήκες.

Καταβάλλεται πολύ μεγάλη προσπάθεια από την επιστημονική κοινότητα όσον αφορά ελπιδοφόρες έρευνες για την ακτινοθεραπεία στον μαστό και αναμένονται ενδιαφέροντα αποτελέσματα.

The post Καρκίνος του μαστού και θεραπεία: Ο στόχος της ακτινοθεραπείας appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.

The post Η Συμβολή της Τεχνολογίας στην Ακτινοθεραπεία appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.

Αναβαθμίστηκε σε εξοπλισμό το 2026 με την εγκατάσταση του γραμμικού επιταχυντή EVO του κατασκευαστικού οίκου ELEKTA.

Το EVO αποτελεί το πρώτο σύστημα που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα διαθέτοντας προηγμένες δυνατότητες για την εφαρμογή εξειδικευμένων τεχνικών ακτινοθεραπείας, όπως η Online Adaptive Radiotherapy.

Η τεχνική αυτή επιτρέπει την προσαρμογή του θεραπευτικού πλάνου στην ανατομία του ασθενούς, σε πραγματικό χρόνο και πριν από τη χορήγηση της ακτινοθεραπείας, με στόχο την ακριβέστερη και ασφαλέστερη αντιμετώπιση της νόσου.

Αναλυτικά, το κέντρο διαθέτει:

1. Τέσσερις (4) γραμμικούς επιταχυντές του κατασκευαστικού οίκου ELEKTA υψηλού ρυθμού δόσης, με δυνατότητα εκτέλεσης σύνθετων τεχνικών όπως:
   • IMRT / VMAT και IGRT, για υψηλή ακρίβεια στη χορήγηση της θεραπείας και προστασίας των υγιών ιστών.
   • SGRT, (Surface Guided Radiation Therapy), με τρισδιάστατη παρακολούθηση της επιφάνειας του ασθενούς και δυνατότητα συγχρονισμού της χορήγησης της ακτινοθεραπείας με την αναπνευστική κίνηση, για μεγαλύτερη ακρίβεια και ασφάλεια.
   • SRT / SBRT, σύγχρονες τεχνικές στερεοστατικής ακτινοθεραπείας που επιτρέπουν τη χορήγηση υψηλών δόσεων ακτινοθεραπείας με μεγάλη ακρίβεια σε μικρούς και σαφώς εντοπισμένους όγκους στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και το Σώμα
2. Μονάδα μεταφόρτισης βραχυθεραπείας ELEKTA Flexitron HDR με δυνατότητα εκτέλεσης ενδοκοιλοτικών και ενδοϊστικών εφαρμογών με μεγάλη αξιοπιστία και ασφάλεια
3. Τέσσερα σύγχρονα συστήματα σχεδιασμού θεραπεία: PHILIPS Pinnacle 9.8, ELEKTA Monaco 6.2, ELEKTA – Oncentra Brachy και RaySearch . Τα σύστημα αυτά χρησιμοποιούν τους πιο ακριβείς αλγόριθμους υπολογισμού δόσης (Collapsed Cone και Monte Carlo) για το σχεδιασμό πλάνων θεραπείας 3DCRT, IMRT, VMAT και SRT / SBRT.
4. Το σύστημα σχεδιασμού Oncentra Brachy χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του πλάνου Βραχυθεραπείας βασισμένο σε εικόνες αξονικού τομογράφου.
5. MVision AI και RaySearch Deep Learning Segmentation: Συστήματα αυτόματης αναγνώρισης και σχεδιασμού ανατομικών δομών, βασισμένα σε τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), για ταχύτερο και ακριβέστερο σχεδιασμό της ακτινοθεραπείας.
6. Σύστημα διαχείρισης ασθενών ELEKTA – IMPAC Mosaiq. Το σύστημα διαχείρισης ασθενών Mosaiq διασφαλίζει την ορθή χορήγηση τη θεραπείας. Αποτελεί πλήρες ηλεκτρονικό αρχείο των ακτινοθεραπευτικών πράξεων που εκτελούνται στο κέντρο

7. Αξονικό τομογράφο – εξομοιωτής TOSHIBA Aquilion 16 LB 4D CTSIM, με δυνατότητα 4D απεικόνισης και καταγραφής της αναπνευστικής κίνησης των οργάνων κατά την αναπνοή. Η δυνατότητα αυτή συμβάλλει στον ακριβέστερο σχεδιασμό και την ασφαλή εφαρμογή σύγχρονων τεχνικών ακτινοθεραπείας, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η αναπνευστική κίνηση επηρεάζει τη θέση του στόχου.
8. Σύστημα βιομετρικής ταυτοποίησης ασθενών CNERGY Go! της Cablon Medical. Η ταυτοποίηση πραγματοποιείται γρήγορα και ανέπαφα, μέσω ειδικών ανιχνευτών που αναγνωρίζουν το μοναδικό αγγειακό αποτύπωμα της παλάμης του ασθενούς, το οποίο λειτουργεί ως δικλείδα ασφαλείας και επιτρέπει την εκτέλεση μόνο της θεραπείας που είναι καταχωρημένη στον συγκεκριμένο ασθενή.

Απαντήσεις σε ερωτήματα υψηλού τεχνολογικού περιεχομένου   

Τι είναι η Ακτινοθεραπεία καθοδηγούμενη από επιφάνεια του σώματος του ασθενή (SGRT);

Αποτελεί μια μη επεμβατική τεχνική καθοδήγησης της ακτινοθεραπείας, η οποία επιτρέπει την ακριβή τοποθέτηση του ασθενούς και τη συνεχή παρακολούθηση της θέσης και της κίνησής του καθ’ όλη τη διάρκεια της συνεδρίας.

Βασίζεται στην οπτική τρισδιάστατη απεικόνιση της επιφάνειας του σώματος του ασθενούς. Ένα ειδικό οπτικό σήμα (μη ιοντίζουσα ακτινοβολία) προβάλλεται στην επιφάνεια.

The post Τεχνολογία εξοπλισμός appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.

• Τα κύτταρα να είναι ακτινοευαίσθητα
• Να μην υπάρξει «γεωμετρική απώλεια»

Τέλος, μπορεί να χορηγηθεί σε περιπτώσεις ανακούφισης  από συμπτώματα όπως είναι ο πόνος, η δύσπνοια, η αιμορραγία κ.α. Χορηγείται με τη μορφή εξωτερικών ακτίνων που παράγονται από γραμμικούς επιταχυντές ή εσωτερικής εφαρμογής σε κοιλότητες, όπως η μήτρα, με τοποθέτηση ραδιενεργών υλικών.

The post Τι είναι ακτινοθεραπεία appeared first on ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ.